Faktura w euro — jaki kurs NBP, co z VAT i jak to zrobić dobrze

Pierwszy zagraniczny klient to świetna wiadomość — i pierwszy moment, w którym polska JDG spotyka się z fakturą walutową. Można wystawić fakturę w euro? Jaki kurs przyjąć? Co z VAT-em i JPK, skoro rozliczasz się w złotych? Krótko: fakturę w euro (i w każdej innej walucie) wystawisz legalnie i bez bólu głowy, ale kilka zasad trzeba znać — przede wszystkim tę o kursie NBP.

Czy polska firma może wystawić fakturę w euro?

Tak. Przepisy nie narzucają waluty faktury — kwoty netto i brutto mogą być w euro, dolarach, funtach czy koronach. Dotyczy to zarówno klientów zagranicznych, jak i — co mniej oczywiste — polskich kontrahentów, jeśli tak się umówicie.

Jest jednak jeden twardy wymóg: kwota podatku VAT musi być wykazana także w złotych, niezależnie od waluty faktury. Wynika to wprost z ustawy o VAT (art. 106e ust. 11). W praktyce oznacza to, że na fakturze w euro obok wartości w EUR pojawia się przeliczona kwota VAT w PLN — i do tego przeliczenia potrzebujesz właściwego kursu.

Jaki kurs NBP zastosować?

Zasada podstawowa z art. 31a ustawy o VAT: przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. Dla typowych usług obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi — więc najczęściej patrzysz na dzień poprzedzający datę sprzedaży.

Dwie sytuacje, które warto znać:

  • Faktura wystawiona przed wykonaniem usługi — jeśli fakturę wystawiasz przed powstaniem obowiązku podatkowego, stosujesz kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury.
  • Weekend i święta — „ostatni dzień roboczy poprzedzający“ oznacza, że dla sprzedaży z poniedziałku bierzesz kurs z piątku. NBP nie publikuje tabel w dni wolne.

Aktualne i archiwalne tabele kursów średnich (tabela A) znajdziesz na stronie NBP. Zasady przeliczeń dla VAT opisuje też serwis podatki.gov.pl.

Od strony podatku dochodowego przychód w walucie przeliczasz analogicznie — po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. W typowym scenariuszu usługowym oba przeliczenia wskażą ten sam kurs, ale przy nietypowych datach (zaliczki, faktury wystawiane z wyprzedzeniem) wartości mogą się rozjechać — to dobry moment, żeby dopytać swojego księgowego.

Co trafia do rejestrów VAT i JPK?

Rejestry VAT i plik JPK_V7 prowadzisz w złotych. Faktura walutowa musi więc „wejść“ do ewidencji już po przeliczeniu: podstawa opodatkowania i podatek w PLN, po kursie z właściwego dnia. Jeśli prowadzisz kilka faktur walutowych w miesiącu, każda może mieć inny kurs — i każda musi być przeliczona osobno.

To jest dokładnie ten moment, w którym ręczne fakturowanie w arkuszu przestaje być zabawne: łatwo wziąć kurs z niewłaściwego dnia, jeszcze łatwiej — zapomnieć o przeliczeniu VAT na złote na samej fakturze.

A co z KSeF przy fakturze walutowej?

Faktura w walucie obcej to nadal zwykła polska faktura — trafia do KSeF tak samo jak złotówkowa, ze wszystkimi kwotami i kursem. Struktura e-faktury przewiduje pola dla waluty i przeliczeń, więc „euro“ niczego tu nie komplikuje. Jeśli dopiero zaczynasz z e-fakturowaniem, zajrzyj do naszego przewodnika jak wysłać fakturę do KSeF.

Zagranicznemu klientowi KSeF-owa faktura niczego nie zmienia — on i tak potrzebuje od Ciebie czytelnego dokumentu, najlepiej po angielsku: PDF-a albo linku do faktury.

Faktura w euro krok po kroku

Podsumujmy cały proces na przykładzie usługi IT za 5 000 € wykonanej 31 lipca:

  1. Ustal datę powstania obowiązku podatkowego — dzień wykonania usługi (31.07).
  2. Znajdź kurs — średni NBP z ostatniego dnia roboczego przed tą datą (30.07).
  3. Przelicz VAT na złote — przy stawce 23% liczysz podatek od podstawy i przeliczasz po kursie; kwota VAT w PLN musi znaleźć się na fakturze. Przy usługach dla firm z UE często zamiast VAT pojawi się odwrotne obciążenie — wtedy przeliczenie dotyczy ewidencji.
  4. Wystaw i wyślij — klient dostaje fakturę w euro (najlepiej po angielsku), Ty wysyłasz ją do KSeF.
  5. Zaewidencjonuj w PLN — kwoty po przeliczeniu trafiają do rejestrów i JPK.

Brzmi jak pięć okazji do pomyłki? Bo nimi jest — o ile robisz to ręcznie.

Jak robi to MyFacturoo

W MyFacturoo wystawiasz fakturę w jednej z kilkudziesięciu obsługiwanych walut (EUR, USD, GBP i inne), a aplikacja sama:

  • pobiera właściwy średni kurs NBP — z ostatniego dnia roboczego przed datą, która wynika z Twojej faktury, bez szukania tabel;
  • przelicza kwoty na złote i umieszcza je tam, gdzie są wymagane — na fakturze i w ewidencji;
  • pilnuje spójności z rejestrami VAT i JPK, które zawsze widzisz w PLN;
  • pozwala wystawić ten sam dokument po polsku lub po angielsku i wysłać go do KSeF jednym kliknięciem.

Dla fakturujących co miesiąc ten sam kontrakt jest jeszcze tryb cykliczny — faktura wystawia się sama. Konto założysz w dwie minuty: zarejestruj się w MyFacturoo i wystaw pierwszą fakturę w euro, zanim doczytasz tabelę kursów do końca.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Zasady przeliczania kursów w nietypowych sytuacjach (zaliczki, korekty, procedury szczególne) warto potwierdzić z księgowym lub w oficjalnych źródłach.